+31 (0) 575 541060 info@brainspa.nl
Slaap is belangrijk
Drie van de vier volwassenen en kinderen met ADHD vallen moeilijk in slaap. Deze slaap-waak stoornis heeft grote gevolgen voor gezondheid, concentratie en dagelijks functioneren: als je langer wakker ligt ontwaak je de volgende dag minder fris, de vermoeidheid neemt toe, en school- of werkprestaties verminderen.

Hoe het slaap-waak ritme verstoord kan raken

Melatonine, het “nachthormoon”, speelt een belangrijke rol bij de regulering van het slaap-waak ritme. De hoeveelheid melatonine die je lichaam aanmaakt wordt bepaald door de hoeveelheid blootstelling aan daglicht. Aan het eind van de dag, als het daglicht afneemt, maak je -wanneer storende factoren geen rol spelen- meer melatonine aan, en dat maakt slaperig. Als storende factoren kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het gebruik van moderne media. Schermen van tablets en smartphones, maar ook ledlampen, verspreiden blauw licht, dat in hetzelfde spectrum valt als daglicht. Als je daar ’s avonds gebruik van maakt stelt het lichaam de aanmaak van melatonine uit. Het gevolg: je slaapt later in (slaapvertraging), en omdat je wekker (je dagelijkse verplichtingen) toch op de normale tijd af gaat, slaap je korter. ?De gevolgen van een (te) korte nachtrust (slaaprestrictie) worden vaak onderschat, maar het resultaat van een paar weken iedere nacht een paar uurtjes minder slapen is vergelijkbaar met 48 uur aan een stuk wakker blijven (slaapdeprivatie), met alle negatieve effecten die daarbij horen. Anders dan bij slaapdeprivatie is men zich bij slaaprestrictie vaak niet bewust van (bijvoorbeeld) een verminderde concentratie en reactievermogen of andere nadelige gevolgen van te weinig slaap.

Slaapprobleem als oorzaak en gevolg van ADHD

De functionele en neuro anatomische overlap tussen hersengebieden die betrokken zijn bij aandacht, alertheid en slaapregulatie weerspiegelt de complexe relatie tussen ADHD en slaap. Een slaapprobleem kan zowel oorzaak, gevolg of intrinsiek kenmerk van ADHD zijn. Als voorbeeld: jonge kinderen die erg moe zijn worden heel druk. Hier is slaperigheid de oorzaak van hyperactiviteit. ADHD kan echter ook juist de oorzaak zijn van inslaapproblemen: bijvoorbeeld last van innerlijke onrust, malen, of drukte in het hoofd. Ook zou het kunnen dat ADHD en slaapproblemen beide voortkomen uit eenzelfde onderliggend probleem.

Overeenkomsten tussen ADHD en slaapstoornissen

Er zijn veel overeenkomsten tussen de symptomen van ADHD en die van slaapstoornissen: problematisch gedrag, leerstoornissen, concentratieproblemen en emotie ontregeling, en vaak versterken de symptomen van ADHD het slaapprobleem, of omgekeerd. Symptomen van ADHD, een vertraagd slaap-waak ritme en slaapstoornissen zijn dus met elkaar verweven. Ze lijken een genetische en etiologische achtergrond te delen en kunnen profiteren van een gemeenschappelijke behandeling. Resultaten van onderzoeken naar een dergelijke algemene behandeling zijn echter nog schaars.